Ύλη του μαθήματος

Home Βοηθήματα Interesting Links Ύλη του μαθήματος

Φθινόπωρο 2003
Δ. Αλεξανδράκη


Ρύθμιση του κύκλου κυτταρικής διαίρεσης (κυτταρικού κύκλου)
 

  •  Mάθημα 1ο- Εισαγωγή στον κύκλο κυτταρικής διαίρεσης:

σπουδαιότητα, χαρακτηριστικά, σκοπός, ρυθμιστικά μόρια, φάσεις, ορισμοί.

Ιστορική εξέταση παραγόντων που ρυθμίζουν τον κύκλο διαίρεσης σε ζωικά κύτταρα (κυτταροκαλλιέργειες, ωοκύτταρα, έμβρυα βατράχου):

Ταυτοποίηση των διακριτών φάσεων του κύκλου.

Η διάρκεια του κύκλου και λεπτομέρειες της μίτωσης ποικίλουν ανά είδος κυττάρου.

Η βιοχημική μελέτη προϋποθέτει συγχρονισμένα κύτταρα.

Η πρόοδος του κύκλου εξαρτάται από διακριτά σημεία ρύθμισης (αποφάσεων και προώθησης) στον κύκλο.
 

  •  Μάθημα 2ο- Ιστορική εξέταση παραγόντων που ρυθμίζουν τον κύκλο διαίρεσης σε ζωϊκά κύτταρα (συνέχεια):

Πρώτες ενδείξεις παράγοντα ρύθμισης διπλασιασμού DNA σε in vitro πειράματα με αυγά Xenopus.

Πειράματα σύντηξης κυττάρων θηλαστικών σε διαφορετική φάση του κύκλου αποκαλύπτουν την λογική του κύκλου - Επαγωγείς/Αναστολείς.

Φυσιολογία και Βιοχημική ανάλυση αυγών οδήγησε στον παράγοντα επαγωγής της Μίτωσης M phase kinase. Ταυτοποίηση και μέτρηση ενεργότητας.

Ταυτοποίηση Μιτωτικών Κυκλινών/ Σχέση με MPF.

Μοριακά χαρακτηριστικά της ετεροδιμερούς M phase kinase:

MPF= διμερές καταλυτικής κινάσης Cdc2 και ρυθμιστικής κυκλίνης.

Ρύθμιση του κύκλου με φωσφορυλίωση – αποφωσφορυλίωση της Cdc2 και σύνθεση-αποδόμηση κυκλίνης.
 

  •  Μάθημα 3ο-Υποστρώματα της ετεροδιμερούς M phase kinase:

Η ροή του κυτταρικού κύκλου ρυθμίζεται με φωσφο- αποφωσφορυλιώσεις πρωτεϊνικών υποστρωμάτων.

Γενετική Ανάλυση του Κυτταρικού Κύκλου- Οι δύο ζύμες αποκάλυψαν τους ρυθμιστές κάθε φάσης του κύκλου.

Α. Sacchraromyces cerevisiae, οργανισμός μοντέλο – πλεονεκτήματα – δυνατότητες.

Β. Θερμοευαίσθητα μεταλλάγματα κύκλου κυτταρικής διαίρεσης cdc: η χαρτογράφιση των βημάτων του κυτταρικού κύκλου. Θερμοευαίσθητες μεταλλαγές που σταματούν όλα τα κύτταρα στο ίδιο στάδιο του κύκλου.

Γ. Schizosaccharomyces pombe: οργανισμός μοντέλο, μεταλλάγματα cdc

Βιντεοταινία 30΄ (Yeast as a model organism Identifying genes that control cell division).

 

         Ενεργοποίηση του ΜPF στην Μειωτική ωρίμανση των ωοκυττάρων (c-mos, CSF).
 

  •  Μάθημα 4ο- Γενετικός καθορισμός του κύκλου διαίρεσης στον S. pombe:

Η Cdc2 (Cdk) είναι ο βασικός ρυθμιστής του κύκλου στις ζύμες.

H Cdc2 είναι η καταλυτική υπομονάδα των μιτωτικών αλλά και των G1 κυκλινών (S. pombe, Cdc2-Cdc13

à G2/Μ και Cdc2-Cig2 à G1/S).

Πως εξασφαλίζεται η εναλλαγή (και μη σύμπτωση) των φάσεων Μ και S ; -Διπλός ρόλος Cdc2-Cdc13

(επάγει Μ, αναστέλλει S με φωσφορυλίωση Cdc18), -Αναστολείς της Cdc2-Cdc13.

Μια κινάση (wee1) και μια φωσφατάση (Cdc25) ανταγωνίζονται για την ρύθμιση της Cdc2 (Tyr-15) στην G2/M. Oι ίδιες ρυθμίζονται απαντώντας σε άλλα σήματα.

Εσωτερικά checkpoints του κυττάρου: α) Εναλλαγής φάσης (Cdc2-Cdc13 φωσφορυλίωση Cdc18, Rum1), β) Ολοκλήρωσης της S πριν την έναρξη της Μ (Cdc25), γ) Κυτταρικού μεγέθους (Wee1).
 

  •  Μάθημα 5ο- Γενετικός καθορισμός του κύκλου διαίρεσης στον S. cerevisiae:

Τα μεταλλάγματα cdc του S. cerevisiae αποκάλυψαν: α) τρεις κύκλους που διαχωρίζονται μετά το START και συναντώνται πριν την κυτταροκίνηση (Κυτταροπλασματικός, χρωματοσωμικός, κεντροσωματικός),

β) την Cdk της φάσης G1 (cdc28ts)- Το CDC28 χρειάζεται σε τρεις φάσεις:
πριν το START, στην διάρκεια της S phase, πριν την Μ phase.

Λειτουργικά πλεονάζουσες κυκλίνες G1, S-phase, M-phase, ταυτοποίηση διμερούς με ένα Cdc28.

Πολλαπλά Cdks ευθύνονται τα ίδια για την διαδοχική επαγωγή – καταστολή τους στον κύκλο (με ρυθμιζόμενη μεταγραφή, πρωτεόλυση και ημιζωή πρωτεϊνών).

Ρυθμιστικά στοιχεία διπλασιασμού DNA: Σύμπλοκο προ-διπλασιασμού, σύμπλοκο μετά-διπλασιασμό. Ρυθμιστικά μόρια (cis και πρωτεϊνες) διπλασιασμού DNA. Εναλλαγή ενεργότητας Cdk εξασφαλίζει μη επαναδιπλασιασμό.
 

  •  Μάθημα 6ο- Ρυθμιζόμενη πρωτεόλυση στον κυτταρικό κύκλο:

H ουβικουϊτινίωση οδηγεί τις πρωτεϊνες σε αποδόμηση.

Το πρωτεάσωμα είναι μια μεγάλη μοριακή μηχανή που αποδομεί ουβικουϊτινιωμένες (ubiquitinated) πρωτεϊνες.

Οι δύο κατηγορίες συμπλόκων Ε3 λιγάσης ubiquitin: SCF, APC.

Ρυθμιζόμενη πρωτεόλυση για είσοδο στην φάση S.

Η πρωτεόλυση παίζει σημαντικό ρόλο στη μίτωση

Οι cohesins συγκρατούν τις αδελφές χρωματίδες
 

  •   Μάθημα 7ο- Ρυθμιστές και σημεία ελέγχου εισόδου και εξόδου από την Μίτωση:

H Μίτωση διευθύνεται από την Cdk1.

Συγκρότηση ατράκτου για την μίτωση: α) Η άτρακτος προσανατολίζεται από τα κεντροσώματα. β)

Συγκρότηση κινητοχώρου. γ) Μια μονομερής G πρωτεϊνη ρυθμίζει την συγκρότηση της ατράκτου (Ran-GTP).

Η έξοδος από την μίτωση ρυθμίζεται από την αλλαγή υποκυτταρικής τοποθέτησης της φωσφατάσης Cdc14 στον Σακχαρομύκητα.

Σημεία ελέγχου (checkpoints) στην Μίτωση DNA, διπολικά προσδεδεμένοι κινητοχώροι,
προσανατολισμός ατράκτου (κινητοχώροι και πόλοι/SPBs - σημεία τοποθέτησης των παραγόντων ελέγχου)

Τα θυγατρικά κύτταρα διαχωρίζονται με κυτταροκίνηση (σηματοδότηση).
 

  •  Μάθημα 8ο- Η ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου στα κύτταρα των θηλαστικών:

Μερικά βασικά χαρακτηριστικά των φυσιολογικών κυττάρων σε καλλιέργειες.

Ο κύκλος των ζώων ρυθμίζεται από πολλαπλά διμερή Cdk-cyclin.

Η επάνοδος των κυττάρων από την G0 γίνεται με ρυθμιζόμενη ένεργοποίηση δύο κατηγοριών γονιδίων/πρωτεϊνών.

Η RB είναι ογκοκαταστολέας (tumor suppressor) που ρυθμίζει τον κυτταρικό κύκλο στo Σημείο Περιορισμού.

Η μετάβαση G0/G1 και G1/S εξαρτάται από αναστολείς των Cdks (Ckis: oικογένειες CIP και ΙΝΚ).
 

  •  Μάθημα 9ο- α) O ογκοκαταστολέας p53. β) Σηματοδοτικά μονοπάτια κυτταρικής απάντησης σε βλάβες DNA:

O ογκοκαταστολέας p53 καταστέλλει τον πολλαπλασιασμό και επάγει απόπτωση.

Η p53 είναι πρωτεϊνη που προσδένεται στο DNA.

Η p53 ρυθμίζεται από άλλους ογκοκαταστολείς και ογκογονίδια.

Η p53 τροποποιείται ως αποδέκτης μονοπατιών σηματοδότησης.

Checkpoints (σημεία ελέγχου-φρένα) στη ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου: Επαγωγή G1, S, G2 checkpoints από βλάβες στο DNA (σηματοδοτικά μονοπάτια).
 

Παρέχεται CD με την ύλη του μαθήματος.
 


Φθινόπωρο 2002
Δ. Αλεξανδράκη

Υλικό μαθήματος

Ρύθμιση του κύκλου κυτταρικής διαίρεσης (κυτταρικού κύκλου)

 Mάθημα 1ο- Εισαγωγή στον κύκλο κυτταρικής διαίρεσης:

  • σπουδαιότητα, χαρακτηριστικά, σκοπός, ρυθμιστικά μόρια, φάσεις, ορισμοί. 

 Μάθημα 2ο- Ιστορική εξέταση παραγόντων που ρυθμίζουν τον κύκλο διαίρεσης σε ζωϊκά κύτταρα (κυτταροκαλλιέργειες, ωοκύτταρα, έμβρυα βατράχου):

  • Ταυτοποίηση των διακριτών φάσεων του κύκλου.

  • Η διάρκεια του κύκλου και λεπτομέρειες της μίτωσης ποικίλουν ανά είδος κυττάρου.

  • Η βιοχημική μελέτη προϋποθέτει συγχρονισμένα κύτταρα.

  • Η πρόοδος του κύκλου εξαρτάται από διακριτά σημεία ρύθμισης (αποφάσεων και προώθησης) στον κύκλο.

  • Πρώτες ενδείξεις παράγοντα ρύθμισης διπλασιασμού DNA σε in vitro πειράματα με αυγά Xenopus.

  • Πειράματα σύντηξης κυττάρων θηλαστικών σε διαφορετική φάση του κύκλου αποκαλύπτουν την λογική του κύκλου - Επαγωγείς/Αναστολείς.

  • Φυσιολογία και Βιοχημική ανάλυση αυγών οδήγησε στον παράγοντα επαγωγής της Μίτωσης M phase kinase. Ταυτοποίηση και μέτρηση ενεργότητας.

  • Ταυτοποίηση Μιτωτικών Κυκλινών.

 Μάθημα 3ο- Μοριακά χαρακτηριστικά της ετεροδιμερούς M phase kinase:

  • MPF= διμερές καταλυτικής κινάσης Cdc2 και ρυθμιστικής κυκλίνης.

  • Ρύθμιση του κύκλου με φωσφορυλίωση – αποφωσφορυλίωση της Cdc2 και σύνθεση-αποδόμηση κυκλίνης.

  • Η ροή του κυτταρικού κύκλου ρυθμίζεται με φωσφο- αποφωσφορυλιώσεις υποστρωμάτων.

  • Ενεργοποίηση του ΜPF στην Μειωτική ωρίμανση των ωοκυττάρων (c-mos, CSF).

 Μάθημα 4ο- Γενετική Ανάλυση του Κυτταρικού Κύκλου- Οι δύο ζύμες αποκάλυψαν τους ρυθμιστές κάθε φάσης του κύκλου. 

  • Α.  Sacchraromyces cerevisiae, οργανισμός μοντέλο – πλεονεκτήματα – δυνατότητες.

  • Β. Θερμοευαίσθητα μεταλλάγματα κύκλου κυτταρικής διαίρεσης cdc: η χαρτογράφιση των βημάτων του κυτταρικού κύκλου. Θερμοευαίσθητες μεταλλαγές που σταματούν όλα τα κύτταρα στο ίδιο στάδιο του κύκλου. Βιντεοταινία 30΄ (Yeast as a model organism Identifying genes that control cell division).

 Μάθημα 5ο- Γενετικός καθορισμός του κύκλου διαίρεσης στον S. pombe.

  • H Cdc2 (Cdk) είναι ο βασικός και συντηρημένος ρυθμιστής του κύκλου.

  • H Cdc2 είναι η καταλυτική υπομονάδα των μιτωτικών αλλά και των G1 κυκλινών (S. pombe, Cdc2-Cdc13 οδηγούν στην G2/Μ και Cdc2-Cig2 οδηγούν στην G1/S).
  • Πως εξασφαλίζεται η εναλλαγή (και μη σύμπτωση) των φάσεων Μ και S.
    -Διπλός ρόλος της Cdc2-Cdc13 (επάγει Μ, αναστέλλει S με φωσφορυλίωση Cdc18)
    -Αναστολείς της Cdc2-Cdc13 (Rum1)
  • Μια κινάση (wee1) και μια φωσφατάση (Cdc25) ανταγωνίζονται για την ρύθμιση της Cdc2 (Tyr-15) στην G2/M. Oι ίδιες ρυθμίζονται απαντώντας σε άλλα σήματα.
  • Εσωτερικά checkpoints του κυττάρου: α) Εναλλαγής φάσης (Cdc2-Cdc13 φωσφορυλίωση Cdc18, Rum1), β) Ολοκλήρωσης της S πριν την έναρξη της Μ (Cdc25), γ) Κυτταρικού μεγέθους (Wee1).

Μάθημα 6ο- Γενετικός καθορισμός του κύκλου διαίρεσης στον S. cerevisiae.

  • Τα μεταλλάγματα cdc του S. cerevisiae αποκάλυψαν: α) τρεις κύκλους που διαχωρίζονται μετά το START και συναντώνται πριν την κυτταροκίνηση (Κυτταροπλασματικός, χρωματοσωμικός, κεντροσωματικός),
    β) την Cdk της φάσης G1 (cdc28ts)- Το CDC28 χρειάζεται σε τρεις φάσεις:
    πριν το START, στην διάρκεια της S phase, πριν την Μ phase.
    Λειτουργικά πλεονάζουσες κυκλίνες G1, S-phase, M-phase, ταυτοποίηση διμερούς με ένα Cdc28

  • Πολλαπλά Cdks ευθύνονται τα ίδια για την διαδοχική επαγωγή – καταστολή τους στον κύκλο (με ρυθμιζόμενη μεταγραφή, πρωτεόλυση και ημιζωή πρωτεϊνών)
  • Ρυθμιστικά μόρια (πρωτεϊνες) διπλασιασμού DNA. Εναλλαγή ενεργότητας Cdk εξασφαλίζει μη επαναδιπλασιασμό.

Μάθημα 7ο- Η ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου στα κύτταρα των θηλαστικών:

  • Μερικά βασικά χαρακτηριστικά των φυσιολογικών κυττάρων σε καλλιέργειες.

  • Ο κύκλος των ζώων ρυθμίζεται από πολλαπλά διμερή Cdk-cyclin.
  • Η επάνοδος των κυττάρων από την G0 γίνεται με ρυθμιζόμενη ένεργοποίηση δύο κατηγοριών γονιδίων/πρωτεϊνών.
  • Η RB είναι ογκοκαταστολέας (tumor suppressor) που ρυθμίζει τον κυτταρικό κύκλο στo Σημείο Περιορισμού.
  • Η μετάβαση G0/G1 και G1/S εξαρτάται από αναστολείς των Cdks (Ckis: oικογένειες CIP και ΙΝΚ).

Μάθημα 8ο- α) O ογκοκαταστολέας p53. β) Σηματοδοτικά μονοπάτια κυτταρικής απάντησης σε βλάβες DNA:

  • O ογκοκαταστολέας p53 καταστέλλει τον πολλαπλασιασμό και επάγει απόπτωση.

  • Η p53 είναι πρωτεϊνη που προσδένεται στο DNA.
  • Η p53 ρυθμίζεται από άλλους ογκοκαταστολείς και ογκογονίδια.
  • Η p53 τροποποιείται σαν αποδέκτης μονοπατιών σηματοδότησης.
  • Checkpoints (σημεία ελέγχου-φρένα) στη ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου: Επαγωγή G1, S, G2 checkpoints από βλάβες στο DNA (σηματοδοτικά μονοπάτια).

Μάθημα 9ο Ρυθμιζόμενη πρωτεόλυση στον κυτταρικό κύκλο.

  • H ουβικουϊτινίωση οδηγεί τις πρωτεϊνες σε αποδόμηση.
  • Το πρωτεάσωμα είναι μια μεγάλη μοριακή μηχανή που αποδομεί ουβικουϊτινιωμένες πρωτεϊνες.
  • font face="Arial">Οι δύο κατηγορίες συμπλόκων Ε3 λιγάσης ubiquitin: SCF, APC.
  • Ρυθμιζόμενη πρωτεόλυση για είσοδο στην φάση S.
  • Η πρωτεόλυση παίζει σημαντικό ρόλο στη μίτωση.
  • Οι cohesins συγκρατούν τις αδελφές χρωματίδες.

Μάθημα 10ο Ρυθμιστές και σημεία ελέγχου εισόδου και εξόδου από την Μίτωση.

  • H Μίτωση διευθύνεται από την Cdk1.
  • Συγκρότηση ατράκτου για την μίτωση: α) Η άτρακτος προσανατολίζεται από τα κεντροσώματα β) Μια μονομερής G πρωτεϊνη ρυθμίζει την συγκρότηση της ατράκτου (Ran-GTP).
  • Η έξοδος από την μίτωση ρυθμίζεται από την αλλαγή υποκυτταρικής τοποθέτησης της φωσφατάσης Cdc14 στον Σακχαρομύκητα.
  • Σημεία ελέγχου (checkpoints) στην Μίτωση DNA, διπολικά προσδεδεμένοι κινητοχώροι, προσανατολισμός ατράκτου (κινητοχώροι και πόλοι/SPBs - σημεία τοποθέτησης των παραγόντων ελέγχου).
  • Τα θυγατρικά κύτταρα διαχωρίζονται με κυτταροκίνηση (σηματοδότηση).

Φθινόπωρο 2001
Δ. Αλεξανδράκη

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ

Genes VII, Lewin, 2000 http://www.ergito.com/

Online: http://www.genes.net/ 

Από κεφάλαιο 28 Cell cycle and growth regulation:

Supplement to section 28.20: G proteins

Επίσης, από κεφάλαιο 8 Protein localization:

Επίσης, από κεφάλαιο 13 DNA replication:

Επίσης, από κεφάλαιο 29 Oncogenes and cancer:

Επίσης, από τα Great Experiments http://www.genes.net/jsp/title.jsp?caller=experiments 

1. The Discovery of MPF, 2. The discovery of cdc2 as the key regulator of the cell cycle.

Molecular Cell Biology, Lodish et al, 1999, 2000, 4th edition και CD (Freeman)

Online: http://www.whfreeman.com/lodish/

Κεφάλαιο 15 και παραπομπές από αυτό.


Βιντεοταινία: (στην κλειστή βιβλιοθήκη Φυσικού–Βιολογικού)

Yeast as a model organism. (Identifying genes that control cell division.) G.R. Fink, Cogito Learning media (1996) 

Σημαντικές γενικές ανασκοπήσεις για τη ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου:

  • Nasmyth K. A Prize for Proliferation. Cell, 107: 689-701 (2001)

  • Nurse P. A long twentieth century of the cell cycle and beyond. Cell. 100: 71-8. (2000)

  • Nurse P. The incredible life and times of biological cells. Science, 289: 1711-6 (2000).

Mάθημα 1ο- Εισαγωγή στα ερωτήματα και στις μέχρι τώρα ανακαλύψεις. Ορισμοί. 

Μάθημα 2ο- Ιστορική αναδρομή στην ανακάλυψη των παραγόντων που ρυθμίζουν τις φάσεις του κυτταρικού κύκλου σε ζωϊκά κύτταρα (κυτταροκαλλιέργειες, ωοκύτταρα, έμβρυα βατράχου).  

Μάθημα 3ο- Γενετική Ανάλυση του Κυτταρικού Κύκλου- Σακχαρομύκητας = ζύμη = Sacchraromyces cerevisiae / μεταλλάγματα cdc. Βιντεοταινία 30΄ ζύμη/μοντέλo/cdc mutants 

Μάθημα 4ο- Ενζυμα που ρυθμίζουν τον κυτταρικό κύκλο- Ταυτοποίηση της Cdc2 κινάσης, των διμερών κινάσης/ κυκλίνης και των ρυθμιστών τους/ Σχιζοσακχαρομύκητας=Schizosaccharomyces pombe.  

Μάθημα 5ο- S. cerevisiae: πολλαπλές Cdks/Κυκλίνες.Πρωτεϊνες που ρυθμίζουν τον διπλασιασμό του DNA στον κυτταρικό κύκλο. S. pombe: G2 σημείο ελέγχου-Βλάβες στο DNA. 

Mάθημα 6ο- Κυκλίνες και κυκλινο-εξαρτώμενες κινάσες (Cdks) στον κυτταρικό κύκλο των θηλαστικών. Παράγοντες που τις ρυθμίζουν (επάγουν ή καταστέλλουν): Αναστολείς Ckis, Καταστολείς όγκων Rb και p53. 

Μάθημα 7ο- Ρύθμιση της p53. Η πρωτεόλυση- ρυθμιστής του κυτταρικού κύκλου. 

Μάθημα 8ο- Μορφολογικά γεγονότα και δύο σημεία ελέγχου της Μίτωσης. Εμπλοκή των κινητοχώρων και των σωματίων πολικής ατράκτου (SPBs)/ Σημασία υποκυτταρικής τοποθέτησης παραγόντων. 

Μάθημα 9ο- Παράγοντες-μηχανισμοί ελέγχου DNA. Γενική ανασκόπιση του μαθήματος- Τα βασικά σημεία.


Φθινόπωρο 1998
Δ. Aλεξανδράκη

"Θέματα κυτταρικής διαφοροποίησης”

A. PYΘMIΣH KYTTAPIKOY KYKΛOY
B. ΔIAΦOPOΠOIHΣH ΣTON ΣAKXAPOMYKHTA 

BOHΘHMATA 

1. GENES VI. Lewin B. (1997). Oxford University Press.

    Kεφ. 36 Kυτταρικός κύκλος και ρύθμιση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού σ. 1089-1119.
    Kεφ. 32 Aνακατανομή του DNA (Mηχανισμοί διαφοροποίησης στον σακχαρομύκητα) σ. 948-962.
    Kεφ. 35 Mεταγωγή σήματος (σακχαρομύκητας) σ. 1078-1080.

2. Mοlecular Biology of the Cell, Alberts B. et al. (1994) Kεφ. 17.

    O κύκλος της κυτταρικής διαίρεσης σ. 863-906.

3. Recombinant DNA, Watson J. et al. (1992).

    (Συμβουλευτικό κυρίως για μεθοδολογίες μοριακής γενετικής σακχαρομύκητα.) Kεφ. 13, 19.

4. Eπιλογή διαφανειών από τις παραδόσεις.

 5. Aρθρα - ανασκοπήσεις:

    1. Nasmyth K., (1996). Viewpoint: Putting the cell cycle in order. Science 274, 1643-1645.
    2. Stillman B. (1996). Cell cycle control of DNA replication. Science 274, 1659-1663.
    3. Wuarin J. and Nurse P. (1996). Regulating S phase: CDKs, Licensing and proteolysis. Cell 85, 785-787.
    4. Hunt T. (1997). Extinction is forever. Trends in Biochem. 22, 371.
    5. King R. W., Deshais R. J., Peters J.-M. and Kirshner M. W. (1996). How proteolysis drives the cell cycle. Science 274, 1652-1658.
    6. Hoyt M. A. (1997) Eliminating all obstacles: Regulated proteolysis in the eukaryotic cell cycle. Cell 91, 149-151.
    7. Nurse P. (1997). Checkpoint pathways come of age. Cell 91, 865-867.
    8. Rudner A. D. and Murray A. W. (1996). The spindle assembly checkpoint. Current oppinion in Cell Biology 8, 773-780.
    9. Elledge S. J. (1998). Mitotic arrest: Mad2 prevents sleepy from waking up the APC. Science 279, 999-1000.

6. Kείμενο της σελίδας διαδικτύου:

7. Φυλλάδιο βιντεοταινίας: Yeast as a model organism. (Identifying genes that control cell division.) G.R. Fink, Cogito Learning media (1996).

Προαιρετικές ανασκοπήσεις:

    1. Raff M. (1996). Size control: The regulation of cell numbers in animal development. Cell 86, 173-175.
    2. Martin-Castellanos C. and Moreno S. (1997). Recent advances on cyclins, CDKs and CDK inhibitors. Trends in Cell Biol. 7, 95-98.
    3. Cho R. J., Campbell M. J., Winzeler E. A., Steinmetz L., Conway A., Wodicka L., Wolfsberg T. G., Gabrielian A. E., Landsman D., Lockhart D. J., Davis R. W. (1998). A genome-wide transcriptional analysis of the mitotic cell cycle. Mol. Cell 2(1), 65-73. (Microchip DNA arrays)
    4. Newlon C. S. (1997). Putting it all together: Building a prereplicative complex. Cell 91, 717-720.
    5. Varshavsky A. (1997). The ubiquitin system. Trends in Biochem. 22, 383-387.
    6. Krek W. (1998). Proteolysis and the G1-S transition: the SCF connection. Current Opinion in Genetics and Development 8, 36-42.
    7. Sherr, C. J. (1996). Cancer cell cycles. Science 274, 1672-1677.
    8. Lane D. P. and Hall P. A. (1997). MDM2-arbiter of p53's destruction. Trends in Biochem. 22, 372-374.
    9. Weinert T. (1998). DNA damage and checkpoint pathways. Cell 94, 555-558.
    10. Elledge S. J. (1996). Cell cycle checkpoints: preventing an identity crisis. Science 274, 1664-1671.
    11. Wells W. A. E. (1996). The spindle assembly checkpoint: aiming for a perfect mitosis, every time. Trends in Cell Biol. 6, 228-234.
    12. Hardwick K. G. (1998). The spindle checkpoint. Trends in Genetics 14, 1-4.
    13. Amon A. (1996). Mother and daughter are doing fine: asymmetric cell division in yeast. Cell 84, 651-654.
    14. Haber J. (1998). A locus control region regulates yeast recombination. Trends in Genetics 14, 317-321.
    15. Madhani H. D. and Fink G. (1998). A riddle of MAP kinase signaling specificity. Trends in Genetics 14, 151-155.
     

ΠEPIEXOMENO MAΘHMATOΣ 

    1. Eισαγωγή, φάσεις κυτταρικού κύκλου, MPF, κυκλίνες (πρώϊμα έμβρυα, ζωϊκά κύτταρα).

    2. Zυμομύκητες: τα χαρακτηριστικά τους σαν μοντέλα συστήματα. Aπομόνωση και ανάλυση μεταλλαγών cdc. Tαυτοποίηση των cdc2 και Cdc28p. Διμερή με cdc13.
    Bιντεοταινία : Yeast as a model system-cdc mutations.

    3. S. pombe: Eνεργοποίηση-απενεργοποίηση μιτωτικού και G1 διμερών, cdc25, wee1. Πρωτεϊνικός στόχος cdc18. Aναστολέας M διμερούς rum1. Πολλαπλός έλεγχος φάσεων. S. cerevisiae: τρεις παράλληλοι κύκλοι. Cdc28p, Cln1-3p, Clb1-6p-απομόνωση γονιδίων και λειτουργία.

    4. Πολυκύτταροι οργανισμοί: Pύθμιση διαιρέσεων. Διμερή κινασών/κυκλινών (Cdks). Aναστολείς διμερών κινασών/κυκλινών (Ckis). Aυξητικοί παράγοντες. Xαρακτηριστικά κυτταροκαλλιεργειών.

    5. Pύθμιση της φάσης διπλασιασμού του DNA (S) με σχηματισμό συμπλόκου προ-διπλασιασμού (ARS, ORC, MCM, Cdc6p, Cdc45p). O ρόλος του κύκλου των Cdks-κυκλινών και της πρωτεόλυσης. Πως η ρύθμιση της πρωτεόλυσης οδηγεί τον κυτταρικό κύκλο.-Δύο διαφορετικοί μηχανισμοί πρωτεόλυσης μέσω ουμπικουϊτίνης (APC, SCF).

    6. Mονοπάτια ελέγχου (checkpoints) του κυτταρικού κύκλου: Σημεία ελέγχου του DNA (κατά τον διπλασιασμό, μετά από σπασίματα) - Διακοπή (καθυστέρηση) της μίτωσης (S. c., S. p., HeLa, Aspergillus nidulans)(Rad, Mec1, Chk1, Cdc25, 14-3-3, p53, Mdm2).
    Σημεία ελέγχου συγκρότησης της μιτωτικής ατράκτου - Aλληλεπίδραση κινητοχώρων και μικροσωληνίσκων (Mad1-3p, Bub1-3p, Msp1, Cdc20p, Pds1p, APC). Eθισμός (adaptation)-Cdc55p.

    7. O σακχαρομύκητας σαν μοντέλο σύστημα μελέτης (εκτός από την ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου) διαδικασιών διαφοροποίησης.
    Tο μονοπάτι της σύζευξης ενεργοποιείται από μεταγωγή εξωκυτταρικού σήματος. [Aλληλοεπικάλυψη και διαφοροποίηση σηματοδοτικών μονοπατιών κινασών MAP, που ενεργοποιούνται από διαφορετικά σήματα και καταλήγουν σε σύζευξη ή διαφοροποίηση ψευδοϋφών ή ανακατασκευή κυτταρικού τοιχώματος ή σποριοποίηση ή ωσμωρύθμιση.]
    Kαθορισμός συζευκτικών τύπων-συνδυαστική δράση μεταγραφικών παραγόντων. Eνεργοποίηση-αποσιώπηση των γενετικών τόπων που καθορίζουν τον συζευκτικό τύπο. Aλλαγή συζευκτικού τύπου με γονιδιακή μετατροπή (ενδονουκλεάση HO)-ρύθμιση κατευθυνόμενης αλλαγής. Pύθμιση της έκφρασης του γονιδίου HO. Aσύμμετρη κυτταρική διαίρεση-ενεργητική, ασύμμετρη τοποθέτηση παραγόντων (Ash1p, Myo4p).

27/01/2004